دکتر رضا منیعی به این موضوع پرداختند که علاوه بر مسائل سنتی و تاریخی که آموزش عالی با آنها مواجه است، یک سری مسائل نوین نیز وجود دارد. بنابراین، برنامههای توسعه علاوه بر فراهم کردن بستری برای حل مسائل کنونی باید با نگاهی آیندهپژوهانه بستری برای مواجهه خلاقانه با مسائل نوظهور را نیز فراهم کنند. این در حالی است که برنامههای توسعه عمدتا گذشتهگرا هستند و هیچگاه یک نگاه آیندهنگرانه به مسائل نداشتند. برای این کار باید روندهای کلان را شناسایی کنیم. شش روند کلانی که تا سال ۲۰۵۰ مطرح شده عبارت است از: ۱) مردم و جامعه ۲) سیاستها و حکمرانی ۳) محیط و منابع ۴) اقتصاد و کسب و کار ۵) فناوری و نوآوری ۶) سلامت و مراقبت.
دو روند کلان در زمینه فناوری و نوآوری شامل انقلاب صنعتی چهارم و انرژیهای سبز و تجدیدپذیر است. در ذیل این دو مورد فناوریهای نوظهوری نیز مطرح شده است. در چنین شرایطی ما چه برنامهای برای این موضوع داریم، چه مواجههای با این تغییر و تحولات خواهیم شد.
دکتر منیعی در ادامه به تحولات آموزش اشاره کردند که از سطح یک به سطح چهار قابل ملاحظه است. طی زمان هر یک از بخشهای مختلف آموزش از نقش معلم و فلسفه آموزش گرفته تا نقش دانشجو و ابزارها متحول خواهند شد. بنابراین، نظام آموزش عالی باید متناسب با این تحولات خود را بهروز کند. در ادامه به توضیح مفهوم تحول دیجیتال اشاره شد. فاز اول این مفهوم دیجیتالی کردن و در واقع رقومی کردن است (مانند اسکن کردن اسناد فیزیکی). فاز دوم، اتوماسیونی کردن فرآیندها و در نهایت تحول دیجیتال است که از اتوماسیونی کردن فرآیند به سمت مدل کسب و کار جدید پیش میرود. شاید ملموسترین مثال برای این مورد، تحول تاکسی تلفنیها باشد که به طور کلی، مدل کسب و کار آنها تغییر پیدا کرد. میتوان گفت فناوریهایی که باعث چنین تغییراتی میشوند در واقع فناوریهای برهم زننده هستند، چرا که نظم قبلی را به هم میریزند و تحولات جدیدی اتفاق میافتد. در آموزش عالی نیز ما در آستانه این مدلهای جدید کسب و کار هستیم.
به این ترتیب، اگرچه تحول دیجیتال در گذشته یک فرصت بود، اما امروز یک الزام و فردا عامل بقاست. بنابراین، اگر نظام آموزش عالی کشور به این سمت حرکت نکند، در این جهان رقابتی و با وجود آکادمیهای موازی، نمیتواند خود را حفظ کند. تحول دیجیتال نهتنها پتانسیل بهبود کیفیت آموزش و پژوهش را دارد، بلکه میتواند به ایجاد محیطهای یادگیری منعطف، شخصیسازیشده و توانمندسازی دانشجویان برای مواجهه با چالشهای جهانی کمک میکند.
در ادامه، دکتر منیعی به ارائه فرصتها و چالشهای هوش مصنوعی در ایران و جهان پرداختند. و به جایگاه پایین کشور در زمینه کیفیت اینترنت اشاره کردند.
