در راستای تحقق اهداف بلندمدت کشور در حوزه علم، فناوری و پژوهش، قانون برنامه پنجساله هفتم توسعه با تأکید ویژه بر ارتقای نظام علمی و پژوهشی، گامهای اساسی در این زمینه برداشته است. این قانون با هدف تقویت زیرساختهای تحقیقاتی، افزایش سرمایهگذاری در بخش پژوهش و فناوری و حمایت از نوآوری و خلاقیت در تمامی سطوح علمی، بهعنوان یکی از محورهای اصلی توسعه کشور در نظر گرفته شده است.
بر اساس این قانون، دولت موظف است تا پایان برنامه پنجساله هفتم، سهم محصولات با فناوری متوسط به بالا از تولید ناخالص داخلی را به ۷ درصد برساند و رتبه ایران در شاخص نوآوری جهانی را به ۴۲ ارتقا دهد. همچنین، تعداد دانشجویان خارجی در دانشگاههای کشور به ۳۲۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت و سهم مقالات مشترک با محققان خارجی از کل مقالات ایرانی به ۳۹ درصد خواهد رسید.
یکی از محورهای اصلی این برنامه، توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه پژوهش و فناوری است که با هدف انتقال دانش و فناوریهای پیشرفته به داخل کشور طراحی شده است. ایجاد مراکز تحقیقاتی مشترک با کشورهای پیشرفته و تقویت حضور پژوهشگران ایرانی در مجامع علمی جهانی از دیگر اقدامات پیشبینی شده در این قانون است.
در بخش دیگری از این برنامه، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و استارتآپها به عنوان موتور محرکه اقتصاد دانشبنیان مورد تأکید قرار گرفته است. دولت موظف شده است با ارائه تسهیلات مالی، معافیتهای مالیاتی و ایجاد بسترهای قانونی مناسب، زمینه رشد و توسعه این شرکتها را فراهم کند. همچنین، تعداد شرکتهای دانشبنیان تا پایان برنامه به ۳۰ هزار واحد افزایش خواهد یافت.
علاوه بر این، برنامه پنجساله هفتم توسعه بر لزوم بازنگری در نظام آموزشی کشور با هدف همسویی بیشتر با نیازهای بازار کار و صنعت تأکید کرده است. ایجاد رشتههای جدید دانشگاهی متناسب با فناوریهای نوین و نیازهای آینده کشور از جمله اقدامات پیشبینی شده در این حوزه است.
با اجرای این برنامه، انتظار میرود ایران گامهای بلندی در جهت تبدیل شدن به یکی از قطبهای علمی و فناوری منطقه بردارد و سهم پژوهش و نوآوری در تولید ناخالص داخلی افزایش یابد.
همایش ملی چالشهای آموزش عالی در برنامه هفتم توسعه
به منظور بررسی چالشها و راهکارهای اجرایی این برنامه، قطب علمی آموزش عالی و توسعه، همایش ملی “چالشهای آموزش عالی در برنامه هفتم توسعه: از دغدغه تا بهبود” را برگزار میکند. این همایش با حضور اساتید، پژوهشگران و سیاستگذاران حوزه آموزش عالی، به بررسی ابعاد مختلف قانون برنامه پنجساله هفتم توسعه و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای نظام علمی، فناوری و پژوهشی کشور خواهد پرداخت.
قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه فصل ۲۰ – ارتقای نظام علمی، فناوری و پژوهشی
